Klantenportal customer-icon
28 januari 2016

Heb ik iets gemist?

"It’s the economy, stupid” de bekende zin die door campagnestrateeg James Carville was bedacht voor Bill Clinton als slogan tegen de zittende president George H.W. Bush tijdens de campagne voor de presidentsverkiezingen in de VS in 1992. We kunnen hetzelfde zeggen over de werkplek, want werkplekken vertegenwoordigen een essentiële toegevoegde waarde van het Facilities Management.

Artikel - Sociale fysica

Sociale fysica gaat o.a. over de inzet van technologie om middels big data gedragspatronen te analyseren, in hoeverre kan dit toegepast kan worden op FM?

Lees meer

“It’s the workplace, stupid!”
Om een passende werkplek te creëren hebben we professionals nodig. Maar wat 'passend' is, kan afhankelijk van het type organisatie waarvoor we werken sterk variëren. We hebben ervaren specialisten nodig die in staat zijn de vereisten voor werkplekken te definiëren en begrijpen, die rekening houden met financiële beperkingen, en die aansprekende nieuwe werkplekconcepten kunnen uitdenken.

Ik heb echter het idee dat we nog onvoldoende kennis en begrip hebben van enkele fundamentele beginselen die ons helpen om betere werkplekken te kunnen creëren dan die we nu hebben.

Wat bedoelen we eigenlijk met een 'betere werkplek'? Laten we eerst onderzoeken wat het woord 'werkplek' ook alweer inhoudt. Een werkplek is een plek waar mensen werken. We werken om waarde te produceren voor onze organisatie. Het is dan ook geen verrassing dat hierbij vaak de term 'werkplekproductiviteit' wordt genoemd. Inzicht in de beginselen van 'werkplekproductiviteit' is inderdaad iets waar we naar streven in onze branche.

Werk omvat een breed scala aan menselijke activiteiten, die meestal interactie met anderen inhouden: we werken samen, we werken in teams en onze activiteiten vinden plaats binnen een context van processen. Met andere woorden: werk is een sociale activiteit en het menselijke gedrag staat daarbij centraal. En dat is precies waar dingen mis kunnen gaan, namelijk bij ons inzicht in menselijk (sociaal) gedrag.

Een aantal opvallende recente publicaties hebben me hierover aan het denken gezet. Als eerste het boek 'Social Physics' van Prof. Alex Pentland, hoofd van het Media Lab van het Massachusetts Institute of Technology en lid van het Wereld Economisch Forum. Pentland is voorvechter van een nieuwe wetenschap, de zogenaamde 'sociale fysica'. Hierbij worden de achterliggende drijfveren voor gedrag en de effectiviteit daarvan ontleed aan de hand van uitgebreide metingen van menselijke activiteiten en analytische technologieën.

Hij beschrijft het mechanisme van 'sociaal leren' als een snelle manier van leren voor mensen. Zonder al te veel in details te treden (u kunt het boek beter zelf lezen) volgt hier een beknopte samenvatting.

Samenlevingen (zoals organisaties en bedrijven) bestaan uit mensen die sociaal op de een of andere manier met elkaar zijn verbonden. Elk individu houdt er nauwere en lossere banden op na. Binnen elke organisatie (samenleving) zijn er meerdere groepen mensen die nauwere banden hebben (bijvoorbeeld een afdeling of een team).

De eerste fase van sociaal leren bestaat uit 'exploration' (verkenning), waarbij individuele personen met elkaar communiceren en van gedachten wisselen.

In de tweede fase worden de waardevolle inzichten onderkend en in praktijk gebracht, waardoor ze worden geïntegreerd in de werkwijzen van de gemeenschap (team, afdeling en/ of organisatie). Pentland noemt dit 'engagement' (betrokkenheid).

Pentland constateerde dat het succespercentage van een organisatie mede afhangt van de omloopsnelheid van nieuwe ideeën. Tijdens een experiment werden alle vormen van interactie van beurshandelaren en de gemaakte handelswinsten gevolgd.

De groep handelaren die alleen werkten, waren tamelijk geïsoleerd. Hun ROI is aanzienlijker lager dan die van de groep handelaren die vaak ideeën uitwisselen, zij het met een tamelijk statische groep collega's. Pentland noemt dit de 'echo chamber' (echokamer).

De groep met het meeste succes bestond uit handelaren die wellicht wat minder frequent van gedachten wisselden, maar hierbij wel mensen betrokken die ze niet echt goed kenden.

Wat betekent dit voor de werkplek en het ontwerp van werkplekken? Nu we meer inzicht hebben in sociaal gedrag, is het misschien tijd dat we onze werkplekstrategieën herzien om ruimte te maken voor deze vormen van menselijke interactie en sociaal leren. Hier komt echter nog meer bij kijken. Een neurowetenschapper heeft een boek gepubliceerd over het onvermogen van het menselijke brein om te multitasken. Maar dat is stof voor een volgende blog.

Erik Jaspers
Global Product Strategy & Innovation Director