Klantenportal customer-icon
09 september 2014

Software als een huis

Huizen bouwen doen we al sinds mensenheugenis. Het bouwen – of ontwikkelen – van software is een discipline dat pas een paar decennia oud is. Ondanks hun verschil in leeftijd, lijken de twee vakgebieden meer op elkaar dan je in eerste instantie zou denken. Dat is waarom ik de bouw vaak als analogie gebruik om over user experience design voor software te praten.

White Paper - Weet u het verschil tussen IWMS, FMIS en CAFM?

Ontdek de belangrijkste verschillen tussen IWMS-, FMIS- en CAFM-software.

Lees meer

Een huis is een verzameling van elementen met een functie: muren vormen een scheiding tussen vertrekken, door een deur kun je naar binnen en buiten, een raam laat zonlicht binnen en het dak zorgt ervoor dat het niet binnen regent of waait.

Aan al deze onderdelen heb je pas iets als ze – ten opzichte van elkaar – logisch zijn ingericht. Een architect gaat in het ontwerp uit van de toekomstige bewoner en hoe deze een woning inricht en gebruikt. Het is belangrijk dat de vertrekken zo efficiënt mogelijk zijn ingericht en dat het raam op de plek zit waar de bewoner er het meeste profijt van heeft.

Voor design van softwareapplicaties geldt hetzelfde. In de begindagen van softwareontwikkeling werd vooral gekeken naar functionaliteit die waarde zou toevoegen voor gebruikers (een dak houdt je droog). Tegenwoordig is de gebruikerservaring een belangrijk selling point, en deze ervaring gaat verder dan een verzameling losse functionaliteiten.

Nieuwe disciplines zoals interactie designers, grafisch ontwerpers en usability researchers stellen vragen als:

  • Welk doel wil deze groep gebruikers bereiken met het gebruik van deze softwareapplicatie?
  • Wat is de gewenste opeenvolging van acties en reacties van het systeem om dit doel zo prettig mogelijk te bereiken?
  • En hoe draagt het gedrag van de user interface, het visueel design en de taal bij aan de gebruikerservaring?

Deze aanpak – waarin de gebruiker en het ontwerp van user interfaces centraal staan – is ingegeven door een trend die ook wel ‘user centered design’ wordt genoemd. Door de opmars van mobiele apps en webapplicaties als Google Docs en Gmail zijn consumenten meer dan ooit gewend geraakt aan oplossingen die zeer eenvoudig te gebruiken zijn. Waar het tien jaar geleden niet ongebruikelijk was dat software werd geleverd met een gebruikershandleiding of uitgebreide trainingen, is het nu belangrijker dan ooit dat software en apps – ook voor de zakelijke markt – direct te gebruiken en gebruiksvriendelijk zijn.

Om terug te komen op de vergelijking met het bouwen van een huis: je verwacht dat een keuken en een eetkamer naast elkaar liggen. De aan- en afvoer van een wasmachine kun je het beste aanleggen in een bijkeuken of een zolder, niet in de woonkamer.

Development teams moeten – al vroeg in de ontwerpfase – op die manier nadenken over wat een gebruiker nodig heeft en hoe hij of zij de software gaat inzetten. Het heeft geen zin om eerst functionaliteit te ontwerpen en pas daarna naar het geheel te kijken. Hier geldt hetzelfde als wat geldt bij de aanleg van riolering of watertoevoer: het hoe en waar is sterk afhankelijk van de uiteindelijke functie van de ruimte die er bovenop wordt gebouwd.

Dit vergelijk kunnen we doortrekken naar de verschillende niveaus van user interaction design. Naast de functie van een ruimte, of hoe de bewoner deze gebruikt, geldt dat je pas kan gaan schilderen en behangen als de muren staan. Oftewel, de look and feel van de user interface is afhankelijk van functionaliteit en de manier waarop een gebruiker de software gaat gebruiken.

User centered design gaat over het kennen van de gebruiker. Het is daarom belangrijk om verschillende groepen gebruikers te definiëren: niet iedereen gebruikt software op dezelfde manier. Door gebruikers in een vroeg stadium te betrekken in het (ontwerp)proces, kun je zo goed mogelijk tegemoet komen aan hun behoeften.

Planon Accelerator 6.0 is ontwikkeld op basis van dit gedachtegoed. Planons team van user experience designers en developers heeft het ontwerp en het gebruiksgemak van de software onder de loep genomen en vele verbeteringen doorgevoerd. Om te voorkomen dat een bewoner terug moet naar de voordeur om daar het lichtknopje voor de badkamer te vinden, zijn verschillende functies in het menu verplaatst naar logischere plekken. Hierdoor is de nieuwste release van de Planon-software nog intuïtiever en eenvoudiger dan voorgaande versies. Voor diverse groepen gebruikers zijn verschillende homepages ingericht: selfservice-gebruikers zien een andere interface dan specialistische gebruikers. Zo komt elke type gebruiker binnen door een voordeur die uitkomt op de ruimte die aansluit bij zijn/haar behoefte.

In de basis is Planon Accelerator nog steeds de flexibele, state-of-the-art IWMS-oplossing die gebruikers gewend zijn. De nieuwe user interface zorgt er echter voor dat gebruikers het maximale uit de software kunnen halen en dat het prettig oogt – net als het werk van een architect.

Robert Eijlander
Product Manager User Experience Design